Woord van de week – 2 juni

Voor zondag 2 juni 2019
Leren van Paulus Handelingen 17:22-28
22Paulus richtte zich tot de leden van de Areopagus en zei: ‘Atheners, ik heb gezien hoe buitengewoon godsdienstig u in ieder opzicht bent. 23Want toen ik in de stad rondliep en alles wat u vereert nauwlettend in ogenschouw nam, ontdekte ik ook een altaar met het opschrift: “Aan de onbekende god”. Wat u vereert zonder het te kennen, dat kom ik u verkondigen. 24De God die de wereld heeft gemaakt en alles wat er leeft, Hij die over hemel en aarde heerst, woont niet in door mensenhanden gemaakte tempels. 25Hij laat zich ook niet bedienen door mensenhanden alsof er nog iets is dat Hij nodig heeft, Hij die zelf aan iedereen leven en adem en al het andere schenkt. 26Uit één mens heeft Hij de hele mensheid gemaakt, die Hij over de hele aarde heeft verspreid; voor elk volk heeft Hij een tijdperk vastgesteld en Hij heeft de grenzen van hun woongebied bepaald. 27Het was Gods bedoeling dat ze Hem zouden zoeken en Hem al tastend zouden kunnen vinden, aangezien Hij van niemand van ons ver weg is. 28Want in Hem leven wij, bewegen wij en zijn wij. Of, zoals ook enkele van uw eigen dichters hebben gezegd: “Uit Hem komen ook wij voort.”

Kerngedachte:Wij vinden het tegenwoordig vaak moeilijk over ons geloof te vertellen. In de veelvoud van aanbiedingen is een eenduidige verklaring belangrijk. Het Bijbelwoord laat zien, hoe Paulus de levende God bekendmaakte aan de Grieken. We kunnen van hem het een en ander leren.

Inleiding:

Het Bijbelwoord van vandaag heeft een zeer reële betrekking op deze opgave in onze tijd. Van de korte tekstpassage kunnen wij veel profijt hebben voor ons leven, onze omgang met anderen, voor onze missie (onze opdracht). Voor het begrip van het Bijbelwoord is de samenhang van het gehele hoofdstuk belangrijk. Het zou zinvol kunnen zijn in de dienst de gehele tekst vanaf vers 16 te lezen.

1. Gelegenheid gebruiken – (of: beginnen, niet alleen wachten).

Wachttijden zijn een onderdeel van ons leven:

– relatief korte tijd misschien, bijvoorbeeld bij de halte van het openbaar vervoer, in de wachtkamer van een arts of voor het begin van een afspraak

– soms ook een langere tijd, als wij met de trein reizen of ook als ziekte ons verhindert ons dagelijks werk te doen.

Soms delen anderen deze tijd van schijnbaar nietsdoen met ons. Hoe gaan we met wachttijden om? Wat doen wij met deze kansen in ons leven? Gebruiken wij die, of brengen wij de tijd slechts op de een of andere manier door? In tijden van globale netwerkvorming is het zeker eenvoudig geworden contacten te onderhouden vanuit elke plaats op de wereld. Tegelijkertijd kan de als een muur voor ons staande laptop of de voor onze ogen aanwezige mobiele telefoon verhinderen, dat wij details van de tegenover ons zittende mens waarnemen. Wat doe ik met de mij voorgeschreven wachttijd? Sta ik open voor anderen?

Paulus was in Athene en wachtte op zijn broeders Timoteüs en Silas. Het zou zeker nog enige dagen duren, voordat deze twee in Athene zouden arriveren. Paulus laat deze wachttijd niet nutteloos verstrijken. Hij maakt een rondgang door de stad om zijn toekomstig werkgebied beter te leren kennen. Paulus ontdekt op zijn rondwandeling, dat de stad vol afgodsbeelden is. Al deze beelden laten hem niet onberoerd. Als hij de beelden bekijkt, wordt hij nijdig.

Tegenwoordig maken wij een nieuwe fase van liefde voor spirituele zaken mee. Bij de grote boekhandels vindt men rijkelijk literatuur. Helaas maakt men daar gewoonlijk geen onderscheid tussen esoterische en religieuze literatuur en dus moet ik de voor mij waardevolle boeken eerst uit een hele lading andere vissen. Dan kun je weleens uitgeput opgeven. Paulus bevindt zich in een soortgelijke situatie. Hij reageert anders. Hij geeft niet op, hij gaat door! Onder de vele altaren voor de verschillende goden (Zeus, Poseidon, Hera en hoe ze allemaal heten) ontdekt hij het altaar, dat gewijd is aan “de onbekende God”. Hier heeft en benut hij de kans de Grieken over de ware God, onze hemelse Vader, te vertellen.

2. Duidelijke uitspraken (of: luisteraars tegemoet komen in plaats van zich aanpassen).

Hij wordt naar het marktplein gebracht, waar de Griekse geleerden samenkwamen . Het is interessant hoe Paulus met de nieuwsgierige Grieken, die naar hem willen luisteren, omgaat. Hij komt hen daar tegemoet, waar zij zich in hun gedachtewereld bevinden. Hij begint niet met het becommentariëren van hun afgodsbeelden of met kwaadspreken erover. Hij past zich ook niet aan en begint niet met het huldigen van deze beelden. Nee, hij benut de kans, die zich voordoet. De Grieken hadden een altaar gewijd aan “de onbekende God”. Zij wilden in geen geval de toorn van een god over zich heen krijgen, uitsluitend omdat ze hem hadden vergeten.

En Paulus maakte hen bekend met deze onbekende God. Hij komt hen in hun gedachtewereld tegemoet en plaatst hen op een nieuw fundament: “ Want toen ik in de stad rondliep en alles wat u vereert nauwlettend in ogenschouw nam, ontdekte ik ook een altaar met het opschrift “Aan de onbekende god”. Wat u vereert zonder het te kennen, dat kom ik u verkondigen.“ (Handelingen 17:23).

Wij kunnen een en ander van Paulus leren. Wij kunnen leren hoe hij missie aanpakt. Wij kunnen van hem leren, hoe het lukt anderen over onze God te vertellen, zonder onszelf anders voor te doen, zonder onszelf zover aan te passen, dat wij onherkenbaar worden en daarbij het gevaar te lopen in de jungle van religies onder te gaan.

Kerk moet kerk voor anderen zijn en worden. Zij moet echter duidelijke uitspraken hebben en deze in de openbaarheid op basis van de Bijbel verdedigen. Alleen op die manier vervult zij de haar door Jezus gegeven opdracht (Matteüs 28:19: “Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.“). Slechts als haar uitspraken op de Bijbel blijven gebaseerd, slechts als Jezus Christus het centrale thema blijft, kan zij mensen bereiken en door God gezegend bekeren.

3. Nu wordt het persoonlijk (of: van de bekendmaking tot de beslissing).

Wij beslissen vaak in de eerste seconde van een ontmoeting, een toespraak, een voordracht, of de persoon of het onderwerp ons aanspreekt. Het komt helemaal op de andere persoon aan. Het Bijbelwoord laat zien, dat de missie niet altijd slaagt. De verzen Handelingen 17:32-33 doen het vermoeden rijzen, dat Paulus zijn preek niet eens tot het einde kon houden. De aanhangers van de beide filosofische stromingen verhinderden dit: “Toen zij hoorden van een opstanding van de doden dreven sommigen daar de spot mee, terwijl anderen zeiden: “Daarover moet u ons een andere keer nog maar eens vertellen.” Zo vertrok Paulus uit hun midden.”

 

Zij vielen Paulus in de rede en verschoven het verdere dispuut naar later tijdstip. Ook tegenwoordig hebben wij de ervaring, dat een vrijblijvend “we zien elkaar nog wel een keer!” vaak een “nooit meer” betekent. Vaak doet een schijnbaar mislukken van onze inspanningen over Jezus te vertellen ons moedeloos worden en trekken wij ons gekrenkt terug.

Soms hebben wij na langere tijd ook de volgende ervaring: God werkt in het verborgene. Wij weten niet wat groeit uit ons getuigenis.

 

Zo verging het ook Paulus. Het waren niet de golven van geestdrift van krijsende fans. Nee. De werking van de preek was heel anders: rustig, onopvallend maar toch voortdurend groeiend….

“Toch sloten enkelen zich bij hem aan en aanvaardden het geloof, onder wie ook een Areopagiet, Dionysius, een vrouw die Damaris heette en nog een aantal anderen.“ (Handelingen 17:34)

Dan heeft het geloof een vruchtbare bodem gevonden en schiet het wortel. Eerst heel rustig, dan meer en groter. Ik wens mijzelf, ik wens ons als christenen in onze stad, in ons land, deze moed van Paulus, deze ideeënrijkdom in de missie toe en dat het ons lukt anderen met het getuigen van ons geloof te bereiken, zonder dat wij ons daarbij aanpassen en dat het ons lukt mensen in hun situatie tegemoet te komen, te begeleiden en hen met de hun nog onbekende, voor ons echter in zijn liefde merkbare, levende God bekend te maken.

U. Göring.