Woord van de week – 28 april

Voor zondag 28 april 2019
Troost en belofte Johannes 15:1-8
.De wijnstok en de ranken

1‘Ik ben de ware wijnstok en mijn Vader is de wijnbouwer. 2Iedere rank aan Mij die geen vrucht draagt snijdt Hij weg, en iedere rank die wel vrucht draagt snoeit Hij bij, opdat hij meer vruchten draagt. 3Jullie zijn al rein door alles wat Ik tegen jullie gezegd heb. 4Blijf in Mij, dan blijf Ik in jullie. Een rank die niet aan de wijnstok blijft, kan uit zichzelf geen vrucht dragen. Zo kunnen jullie geen vrucht dragen als jullie niet in Mij blijven. 5Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in Mij blijft en Ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar zonder Mij kun je niets doen. 6Wie niet in Mij blijft wordt weggegooid als een wijnrank en verdort; hij wordt met andere ranken verzameld, in het vuur gegooid en verbrand. 7Als jullie in Mij blijven en mijn woorden in jullie, kun je vragen wat je wilt en het zal gebeuren. 8De grootheid van mijn Vader zal zichtbaar worden wanneer jullie veel vrucht dragen en mijn leerlingen zijn.

De kennis van de apostel Paulus: “Daarom ook is iemand die één met Christus is, een nieuwe schepping. Het oude is voorbij, het nieuwe is gekomen.” (2 Korinthiërs 5:17), laat ons inzien dat vrucht alleen kan ontstaan in de verbondenheid met Christus.

Hij benadrukt uitdrukkelijk het zijn in Christus. Er gebeurt niets vanuit ons. Alle moeite, alle pogingen, al het plannen, zelfs de beste voornemens en inspanningen blijven ineffectief als we niet in Christus zijn en het leven van de wijnstok Christus niet door ons stroomt.

Vrucht laat zich niet produceren, zij groeit – als vanzelf – uit de intieme verbinding met de wijnstok Jezus Christus. Zonder Hem zullen we niets bereiken. Dit is een oude ervaring en toch moet die steeds opnieuw worden ervaren.

Dit inzicht kan nuttig zijn voor degenen, die zich terugtrekken uit teleurstelling over hun mislukking, omdat hun inspanningen niet succesvol waren. De term ‘succes’ vinden we niet in de Schrift. Dat zou immers betekenen dat je het resultaat aan jezelf wilt toeschrijven. “Kijk naar ons”, zouden we dan roepen:

  • hoe voorbeeldig we leven
  • welke professionele successen we kunnen aantonen
  • hoe braaf en vroom onze kinderen zijn en welke schoolprestaties zij bereiken
  • hoe goed ons huwelijk werkt
  • welke inzet wij bieden
  • hoe onze gebeden worden verhoord
  • welke geloofsbeleving we hebben
  • hoe goed de gemeenschap het doet
  • en, en, en.

Dergelijke of soortgelijke uitingen kunnen inderdaad worden gehoord. Een broeder vertelde me eens dat zijn professionele successen het resultaat zouden zijn van zijn goed apostolisch gedrag. Heeft zo iemand Christus nog nodig? Zeker niet, want hij maakt alles uit zichzelf. Zijn intelligentie, zijn opleiding, zijn wijsheid, zijn verstand, zijn relaties, waren voldoende om de huidige levensstandaard te garanderen. Hij was succesvol, maar had hij ook vruchten in de zin van Christus?

Jezus beschrijft degenen, die in Hem zijn als ranken van de wijnstok en voegt eraan toe: “Wie in Mij blijft, draagt veel vruchten”. Er wordt geen melding gemaakt van de eigen prestatie, maar van het feit dat in Hem blijven noodzakelijk is voor de vruchtvorming. Wat er dan gebeurt, gebeurt in de geest van de Heer en levert vruchten van zijn Geest op, zoals Paulus ze in Galaten 5:22-23 opsomt: “Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing”.

Mijn vriend, die zo trots was op zijn successen, was vergeten deze in zijn beschrijving en bij zijn op zijn eigen schouderklopperij te noemen. Voor hem zouden ze zeker ook een belemmering zijn geweest. De kerk, de gelovigen en de christenen in het algemeen waren en zijn nog steeds aan de dwaling onderhevig te geloven, dat het Koninkrijk van God gerealiseerd kan worden door hun eigen kracht en menselijke inspanning.

Jezus wil zich met ons verenigen en alleen in de verbondenheid met Hem kan de vorming van vruchten plaatsvinden. “Zonder U, waar zou mijn kracht en moed vandaan komen? Zonder U, wie zou mijn last op zich nemen, wie? Zonder U zou het geloof, de hoop, de liefde voor mij in een oogwenk vernietigd worden. Alles Heer, bent U”. Zonder Hem kunnen we niets zegenbrengends doen!

Wat er ook gebeurt, wij zijn ranken van de wijnstok van Christus en blijven Gods geliefden. Dat alleen al is onze waarde. Dat zou en moet voor ons voldoende zijn. Alle roem gaat naar de Heer, wat zouden wij zijn zonder Hem, die de voorwaarden schept voor het ontstaan van vruchten.

De belofte van Jezus is dus een grote troost voor ons: we hoeven onszelf niet bovenmatig in te spannen, er zijn geen records of topprestaties nodig. De vrucht – het koninkrijk van God – groeit in stilte en we mogen de groei ervan ervaren met vertrouwen en in alle rust, zonder ons zorgen te maken. Laten we geduld en vertrouwen oefenen, God zal alles goed maken en uiteindelijk alles glorieus in beeld brengen, ook al ziet het er op dit moment anders uit.

De kleiner wordende kerken maken onze ontoereikendheid duidelijk en tonen ons onze grenzen. Laten we ons niet beperken tot getallen en aantallen, het belangrijkste is de vrucht van de verbintenis met Christus. Als tien mensen een band met Christus hebben, telt de gemeente ook maar tien mensen, ook al zijn er honderd in de kerk verzameld.

Vrucht is het werk van de Heilige Geest. Daarom is alle eer, alle roem voor de Heer. Als de wijnstok ook wordt blootgesteld aan de veranderende weersomstandigheden, is het des te noodzakelijker om bij de wijnstok te blijven, omdat de verbinding met Christus ons leven is. Door Hem hebben we een goede verzorging en zijn we veilig. Alleen Hij weet wat er nodig is, zodat de wijnstokken de vrucht kunnen laten rijpen. De zogenaamde ijsoogst, die onder de moeilijkste omstandigheden wordt geoogst, is immers de lekkerste. Dat is wat wij vragen: Uw wil zal gebeuren – voor ons en via ons.

Vrucht ontwikkelt zich, zij is er niet plotseling. Omdat God hiervoor de nodige kracht geeft, bepaalt Hij ook het tijdstip waarop de vrucht tot rijpheid komt.

Het is belangrijk om in Christus te blijven. Hij heeft beloofd in ons te blijven. In deze intieme geestelijke eenheid met Christus wordt vrucht voortgebracht volgens de wil van God.

Het is niet de verbinding met de naaste of met de gemeente, die vrucht draagt, maar alleen het zijn en blijven in Christus. De goede relatie met de naaste en met de gemeente is het resultaat van de verbinding met Christus. Daarom is het een fatale vergissing te geloven dat het lidmaatschap van de kerk alleen al voldoende is om de vruchten van de Geest te dragen.

We hebben de Geest van God nodig, Hij alleen brengt de vrucht tot stand. Laten we aandacht besteden aan het openbreken van de vruchten, zoals ze hier en daar verschijnen. Het zijn niet de menselijke statuten, die de vrucht brengt, dat wil zeggen de gaven en de toekomst van de gemeente, vrede en vreugde in de Heer garanderen, maar de focus op Christus alleen maakt dit mogelijk.

We oriënteren ons vaak op mensen en vragen ons dan, als menselijke zwakheid en gebreken zichtbaar worden. Christus is de maatstaf, waaraan alles moet worden gemeten en dat geldt ook voor ons.

F. Simons